KRITIEK OP DE GGZ IN WOORD EN BEELD

Schilderijen
Inner world
Het meisje en de wolf
Portretten
Musici
Landschappen

Boeken
Niet storen. Een kritische beschouwing over de Riagg
Wie is er nu gek? Over kronkels in de therapeutische relatie
Nog altijd & Cement. Biografieën van Auschwitz-overlevenden
Tien componistenportretten in woord en beeld
Keerpunt. Over persoonlijke crises en kansen

Criticism on the Dutch mental
health care

CV Saar Roelofs

Geen talent voor volgzaamheid:
ervaring als psycholoog in de ggz

saar.roelofs@xs4all.nl

DR. SAAR ROELOFS

KRITIEK OP DE GGZ IN WOORD EN BEELD
&
HOE HET BETER KAN

EEN DRIELUIK

Dr. Saar Roelofs werkte jarenlang in de ggz, als klinisch psycholoog/gedragstherapeut, wetenschappelijk onderzoeker en manager. In de loop der jaren heeft zij een diepgaand inzicht verworven in de problemen waarmee de ggz kampt. Ze heeft haar bevindingen neergelegd in drie geschriften: in de boeken Niet storen (over de voormalige Riagg's, 1997) en Wie is er nu gek? (over de therapeutische relatie, 2008), en in het E-document Geen talent voor volgzaamheid (een terugblik op haar loopbaan, 2024). De geschriften vormen tezamen een kritisch drieluik over de ggz. Daarin laat ze ook zien hoe het beter kan. Alle drie de teksten zijn rijk geïllustreerd met praktijkvoorbeelden, citaten uit de vak- en wereldliteratuur en cartoons van eigen hand. Ze zijn voor een breed publiek toegankelijk.

HET DRIELUIK IS NOG STEEDS ACTUEEL:

1) De diagnostiek is nog altijd ontoereikend: hulpverleners leggen de nadruk op intrapsychische stoornissen van hun cliënten en hebben weinig oog voor de sociaal-maatschappelijke context waarin de klachten zich kunnen ontwikkelen.

2) De behandeling van een PTSS is nog steeds niet vanzelfsprekend.

3) Ook nu nog worden cliënten met een relatief eenvoudige hulpvraag eerder behandeld dan cliënten met een ernstige psychische problematiek.

4) Er is onveranderlijk te weinig aandacht voor het feit dat onverwerkte emotionele problemen van de hulpverlener het hulpverleningsproces kunnen blokkeren of schaden.

5) De gezonde en sterke kanten van cliënten worden nog steeds onderschat.

6) De hulp aan cliënten met een migratieachtergrond is nog altijd inadequaat

7) De hulp aan vluchtelingen laat nog steeds te wensen over.

8) De diversiteit onder hulpverleners is nog immer gering.

9) Er is terugkerend te weinig belangstelling voor arbeidsgebonden problemen.

10) Er is nog steeds sprake van leeftijdsdicriminatie: ouderen zouden te star zijn om nog te veranderen en niet lang genoeg meer leven om een intensieve behandeling de moeite waard te maken.

11) Aan preventie van psychische problemen wordt tot op heden te weinig aandacht besteed.

Deze factoren dragen volgens Saar Roelofs bij aan de nog immer lange wachtlijsten in de ggz.

DRIELUIK

Boek NIET STOREN (Belvédère, 1997)	Boek WIE IS ER NU GEK? (Scriptum, 2008)	E-document GEEN TALENT VOOR VOLGZAAMHEID (2024)
Niet storen behandelt de instellingen voor ambulante ggz in het laatste decennium van de vorige eeuw (Riagg's). Het boek geeft informatie over de overmaat aan bureaucratie, de gebrekkige diagnostiek, de vaak ondoelmatige behandelingen en de onderwaardering van preventieve zorg. Ook geeft het diverse voor-beelden van de doorgaans vergeefse pogingen tot vernieuwing van de hulp, o.a. voor mensen met een migratieachtergrond. Ten slotte wijst het boek op de tijdelijke verbete-ringen in de Riagg Zuidoost Amsterdam na de Bijlmervliegramp. Niet storen is voorzien van analyses en achtergronden, en is gebaseerd op de kritische vakliteratuur, dossieronderzoek en eigen observaties.	Wie is er nu gek? toont aan dat grenzen tussen "gezond" en "ziek'' niet zo scherp zijn als in de hulpverlening vaak wordt verondersteld. Het boek plaatst kritische kanttekeningen bij de diagnose-behandelcombinatie en beschrijft waarmee de ggz beter gebaat zou zijn. Verder laat het zien hoe de behandeling kan ontsporen door onopgeloste emotionele problemen van de hulpverlener. Ten slotte komt aan de orde dat hulpverleners meer gebruik kunnen maken van de veerkracht van cliënten. Het boek geeft uiteenlopende voorbeelden van de wijze waarop mensen in psychische nood in staat zijn onvermoede innerlijke krachten aan te boren.	In Geen talent voor volgzaamheid blikt Saar Roelofs terug op haar persoon-lijke ervaringen als wetenschappelijk onderzoeker, behandelaar en manager in de ggz. In die functies vond zij het belangrijk om haar integriteit te bewaren en trouw te blijven aan de inzichten die ze voor cliënten en proefpersonen waardevol vond. In het E-document vertelt zij wat er dan op de werkvloer gebeurt. Onderwijl biedt zij uitgebreide achtergrond-informatie en analyses van belangrijke ontwikkelingen in de ggz, en snijdt zij thema's aan die voor de huidige ggz nog steeds relevant zijn. Ook doet zij suggesties voor verbeteringen van de hulpverlening.

LINKS NAAR PRAKTISCHE INFO OVER DE GGZ HULP

Passages uit Niet storen (1997) en Wie is er nu gek? (2008)

geven informatie over ontoereikende hulpverlening
en laten zien hoe het beter kan

De complete website www.saarroelofs.nl is als digitaal erfgoed geselecteerd voor
opname in het webarchief van de Koninklijke Bibliotheek (KB), de nationale bibliotheek.