Schilderijen
Inner world
Het meisje en de wolf
Portretten
Musici
Landschappen

Boeken
Keerpunt. Over persoonlijke crises en kansen
Wie is er nu gek? Over kronkels in de therapeutische relatie
Nog altijd  -  Levensverhaal van een Auschwitz-overlevende
Tien componistenportretten in woord en beeld
Niet storen - Kritische beschouwing over de ambulante GGZ

 

 CV 
Saar Roelofs

Ervaring in de GGZ


saar.roelofs@xs4all.nl 
 

© 
Partner 
Productions


Dr. Saar Roelofs

ANALYSE

DE BUREAUCRATIE IN DE GGZ:

Profijt gaat boven moraal

Rond 2000 zijn alle instellingen voor GGZ per regio gefuseerd met het oog op een grotere efficiëntie. 
Die fusie leidde tot een verregaande bureaucratisering, hetgeen een uittocht van hulpverleners in de hand heeft gewerkt. Hieronder volgt een beschouwing over de bureaucratie die Saar Roelofs in 1998 schreef. 
De tekst is nog steeds actueel.

 

 

In een bureaucratisch organisatie voor GGZ wordt het product niet uitgedrukt in kwalitatieve eenheden zoals toegenomen ‘welzijn’ of ’geestelijke gezondheid’ van de cliënt (overigens moeilijk meetbare eenheden) maar in kwantitatieve eenheden, dat wil zeggen: in het aantal contacten tussen hulpverleners en cliënten. De doelmatigheid van de GGZ wordt voornamelijk afgemeten aan de mate waarin de instellingen in staat zijn de productienorm te halen, uitgedrukt in het voorgeschreven aantal contacten. Het product van de GGZ wordt dus uitgedrukt in puur technische termen. De belangrijkste taak van het managment is te zorgen dat de output van de medewerkers voldoende is en dat de grafieken en tabellen waarin het product wordt uitgedrukt overeenkomen met de productienorm zoals die met de financiers is afgesproken.

In de GGZ zijn de rollen van de medewerkers nauw omschreven en liggen hun handelingen vast in regels, gedragsvoorschriften en protocollen. De medewerkers dienen verantwoording af te leggen aan hun superieuren. Een goede medewerker is een medewerker die zich zo gewetensvol mogelijk van zijn taak in het grotere geheel kwijt. Loyaliteit en wederzijdse verplichting vormen sleutelbegrippen omdat het anders voor de organisatie niet mogelijk is om soepel te draaien en de vereiste productienorm te halen.

In een dergelijke bureaucratische organisatie kunnen ‘mensen’ een storende factor vormen. Cliënten met concrete, actuele problemen op psychisch en sociaal-maatschappelijk gebied zoals bijvoorbeeld vluchtelingen en cliënten met arbeidsgebonden problemen of geweldervaringen zijn in de ogen van de hulpverleners "lastig". Deze cliënten kosten de organisatie meer dan dat zij opleveren. Immers, voor hulp aan deze cliënten dienen de hulpverleners hun werkwijze aan te passen. Zij dienen – tegen hun gewoonten in – samen te werken met personen en instanties in de buitenwereld en zich bovendien bij te scholen in behandelmethoden die beter zijn afgestemd op de hulpvraag van de cliënt. Dit gaat ten koste van de ‘output’: per ‘contact’ dienen de hulpverleners relatief veel tijd en energie in de hulpverlening te steken. 

In de praktijk betekent dit dat moreel ‘correct’ gedrag veelal samenvalt met conformisme en gehoorzaamheid aan de regels en (productie)normen van de organisatie. In een dergelijke doelmatige en rationele organisatie worden de medewerkers ontmoedigd de stem van hun geweten te volgen en uit een innerlijke overtuiging te handelen. Ongehoorzaamheid is in de bureaucratische organisatie ‘immoreel’. Profijt gaat boven moraal.

_______________

© Saar Roelofs, 1998
Uit: Is dit geestelijk gezond (Partner Productions, 1998)
Hierin beschrijft Saar Roelofs haar ervaringen als afdelingshoofd in de Riagg Zuidoost.


Terug naar hoofdpagina Niet storen

 

 

 


Schilderijen
Inner world
Het meisje en de wolf
Portretten
Musici
Landschappen

Boeken
Keerpunt. Over persoonlijke crises en kansen
Wie is er nu gek? Over kronkels in de therapeutische relatie
Nog altijd  -  Levensverhaal van een Auschwitz-overlevende
Tien componistenportretten in woord en beeld
Niet storen - Kritische beschouwing over de ambulante GGZ

 CV 
Saar Roelofs

Ervaring in de GGZ


saar.roelofs@xs4all.nl 

© 
Partner 
Productions